(Morele) vragen
De zoektocht naar (nieuwe) communicatie (middelen) en zuiverheid op (invloedrijke) grijze grond
Hoe verhoud je je als kunstenaar tot een stad en samenleving? Hoe kun je maatschappelijk betrokken kunst maken en tegelijkertijd als kunstenaar autonoom zijn? En wat houdt die autonomie dan in? Maatschappelijk engagement blijft, zeker in de hedendaagse complexe en steeds veranderende maatschappij, voor veel kunstenaars een thema.
De op zichzelf staande waarde van de kunst lijkt in toenemende mate onder druk te staan. Volgens recente onderzoeken neemt het maatschappelijk draagvlak voor kunst af: zes op de tien Nederlanders zou willen bezuinigen op kunst en cultuur. Daarnaast wordt kunst steeds vaker ingezet in publiek-private ontwikkelingsprocessen (zoals binnen het bedrijfsleven, de adviesbranche en als sociaal bindmiddel in de wijk) waar van haar een duidelijk omschreven effect wordt verlangd. De positie van de kunstenaar staat hierbij onder druk.
Jeroen Boomgaard, Lector Kunst in de Publieke Ruimte pleit juist voor radicalisering van de autonomie van de kunst. Volgens hem wordt het pas dan mogelijk te ontsnappen aan processen waar het recht van de sterkste geldt en werkelijk effectief te zijn. Wij gaan hierover met hem in gesprek.
Stemverheffing-(opinie)leiderschap-nieuwe spreekbuizen-massa-zuiverheid
Moeten we onze stem in deze discussie verheffen en hoe doen we dat dan? Kunnen we als kunstenaars 'kennis' over dit onderwerp ontwikkelen en positie bepalen en hoe doen we dat dan? Hoe kunnen we deze discussie vanuit een 'kunstenaarsvorm' voeren? Welke vragen zou je je als kunstenaar moeten of kunnen stellen om het moment dat je je vanuit je kunstenaarschap actief tot maatschappelijke problematiek verhoudt?
Annelys de Vet, grafisch ontwerper en directrice van de designafdeling van het Sandberg Instituut, daagde haar studenten een aantal jaar geleden uit:,,Jij bent een jonge ontwerper. Nederland is in crisis. Jij moet je als ontwerper tot die crisis verhouden”. Dit leidde tot de publicatie 'De Publieke zaak van de grafisch ontwerper'. Hoe kijkt Annelys tegen de huidige maatschappelijke stand van zaken aan en welke opdracht zou zij voor de kunstenaars willen stellen?
Brigiet van den Berg, grafisch ontwerper en deelnemer aan Nieuwe Grond, nam het voortouw voor deze bijeenkomst. Zij presenteerde bij het Sandberg Instituut waar ze momenteel de masteropleiding volgt, haar 'urgente, prangende, actuele' vraagstukken als maker in opdracht. Deze vormen nu ook een uitgangspunt voor de bijeenkomst.
Kennisontwikkeling
Deze bijeenkomst vormt het startpunt van Nieuwe Grond Lab 2010. De positie van de kunstenaar in een veranderende samenleving is een belangrijk onderwerp binnen Nieuwe Grond. Hoe reik je met je projecten verder de samenleving in maar tast je tegelijkertijd je 'zuiverheid' als kunstenaar niet aan? Welke (morele) vragen stel je jezelf? Binnen de vijf bijeenkomsten zal kennisontwikkeling en positiebepaling over dit onderwerp, met elkaar discussiëren en teksten lezen over onderwerpen als hedendaags engagement, autonomie en de rol van kunst in samenleving steeds terugkomen.
De bijeenkomst op 17 mei is open voor kunstenaars die urgentie voelen bij deze thematiek. Meld je aan via info@waltermaashuis.nl
s'Avonds is er een besloten diner met de kerngroep van de deelnemers Nieuwe Grond Lab 2010.
-
Ontwerp: Brigiet van den Berg
PROGRAMMA
middag-avond in het Walter Maas Huis
Let op: de bijeenkomst begint stipt om 13.00 uur en er is van te voren geen lunch beschikbaar!
13.00-13.45 uur Citaatgesprek
Ter voorbereiding van de eerste bijeenkomst sturen we je het artikel Radicale autonomie- over kunst in tijden van procesmanagement van Jeroen Boomgaard.
Duik erin, spit het artikel door en laat het tot nadenken stemmen, inspireren of misschien wel irriteren. Breng het artikel vooral naar jezelf toe. Lees het artikel door, onderstreep woorden, zinnen, alinea's die jou tot nadenken brengen of inspireren. Kom vanuit de tekst met jouw citaat.
Wat betekent autonomie voor jou als persoon en kunstenaar? En vooral, hoe geef je het vorm, hoe verhoud je je ertoe? Hoe radicaal autonoom ben jij als kunstenaar?
Geef jouw visie of beeld weer in een citaat. Dat kan zijn een tekst (filosofisch of misschien juist een toneeltekst), een foto of een beeld, een filmpje of geluid etc. Plaats het op deze website en neem het mee tijdens de middag.
13.45-14.45 uur: in gesprek met Jeroen Boomgaard
Jeroen Boomgaard is Lector Kunst en Publieke Ruimte en heeft veel kennis over kunst en engagement en de relatie tussen engagement en autonomie. Naar aanleiding van het citaatgesprek gaan we verder met hem in gesprek over de rol van kunst in de samenleving. We lezen met hem zijn laatste artikel over 'kunst in strijd met de machten' en bepalen onze positie als kunstenaar hierin.
15.00-15.30 uur: opdrachtgeving door Annelys de Vet
Na moreel losgeschud te zijn door Jeroen Boomgaard, vertalen we met Annelys de Vet het denken naar ontwerp. Zij stelt ons een ontwerpvraag waar we in kleine groepen aan gaan werken. Kunnen we nieuwe spreekbuizen vormgeven?
15.30-17.00: ontwerpfase
Tijd voor ontwerp
17.00-17.30
Nagesprek
17.30-19.30 uur: eten met kerngroep
Met de Nieuwe Grond kerngroep van 16 kunstenaars van verschillende disciplines eten we samen en maken we verder de balans op. Wat is de 'queeste' die we met elkaar als Nieuwe Grond formuleren? Even tijd om elkaar beter te leren kennen.
In een drie minuten pitch stellen alle deelnemers zich kort voor en laten op een bijzondere manier hun motivatie zien.
Laat kort iets van je werk zien en jezelf in relatie tot je werk. Wat is je motivatie, wat zijn je drijfveren om aan Nieuwe Grond deel te nemen? Wat wil je eruit halen?
Linda
Bart
Marieke
Alexander
Brigiet
Jurrian
Julius
Jonmar
Petra
Barbara