Perseus
over lichtheid
Dit citaat komt uit Italo Calvino's zes memo's voor het volgende millennium (1988). In het eerste essay dat de titel ‘lichtheid' draagt citeert Calvino verschillende fragmenten uit de Perseus mythe. Perseus gaat met vleugelschoenen op pad om Medusa te verslaan. Hij moet haar hoofd afslaan zonder haar aan te zien omdat hij anders ter plekke zou verstenen.
‘Het afgehakte hoofd wordt door Perseus niet achtergelaten; hij neemt het mee, verborgen in zijn reistas. Wanneer hij door vijanden overmeesterd dreigt te worden, hoeft hij hun het hoofd maar te tonen door het bij de slangenpruik op te tillen, en de bloederige buit wordt in de hand van de held een onoverwinnelijk wapen, een wapen dat hij pas in het uiterste geval gebruikt en alleen tegen diegenen die de straf verdienen om een standbeeld van zichzelf te worden. Hier heeft de mythe me [Calvino] zeker iets te zeggen, iets dat in de beelden besloten ligt en niet op een andere manier duidelijk kan worden gemaakt. Perseus slaagt erin dat verschrikkelijke gelaat in zijn macht te krijgen door het verborgen te houden, zoals hij het eerst overwonnen had door er via een spiegel naar te kijken. De kracht van Perseus zit telkens in het afwijzen van de directe waarneming, maar niet in het afwijzen van de werkelijkheid van de wereld van de monsters waarin het hem beschoren is te leven; een werkelijkheid die hij met zich meedraagt, die hij als zijn eigen last aanvaardt.'
Met:
BartMythes zijn te beschouwen als urtexten. Ze zeggen iets over het menselijk bestaan dat van alle tijden is. Calvino raakt in zijn interpretatie aan fundamentele noties over de rol van verbeelding, over de kunst en over wat wij kunnen kennen door de taal en wat wij kunnen kennen door beelden.
In mijn werk als musicus, moderator, lector probeer ik in het gesprek altijd dicht bij die verbeelding te komen en deelnemers aan het gesprek daarin te betrekken. De metafoor van het ‘spel', the element of play, als het om een gesprek gaat of spel in de zin van uitbeelding van een situatie of spel in de letterlijke zin als een toneeltekst op het programma staat is daarin de rode draad. Ik oefen zoals Perseus oefent met het schild om de werkelijkheid nooit helemaal rechtstreeks te benaderen maar me er met de verbeelding toe te verhouden.
Citaat uit: Italo Calvino, Zes memo's voor het volgende millennium (Amsterdam, Bert Bakker, 1988).
Bijdragen
LindaReacties
Martine
