Op welke wijze kan het coachen van onderzoekers in het HBO goed worden vormgegeven en wat betekent dat voor de persoon van de coach?
Inleiding
Het Forum voor Praktijkgericht Onderzoek biedt in 2011/2012 een serie van vier bijeenkomsten voor lectoren en kenniskringleden die zichzelf verder willen bekwamen in het begeleiden van onderzoekers. De bijeenkomsten hebben het karakter van een gezamenlijk onderzoek. Bart van Rosmalen en Daan Andriessen werken de gezamenlijke bevindingen uit tot een publicatie.
Veel lectoren en kenniskringleden begeleiden bachelor- en masterstudenten die een onderzoek moeten uitvoeren voor hun afstuderen, docenten die onderzoek doen voor de kenniskring of medewerkers die een promotieonderzoek uitvoeren. Ook hebben veel lectoren en kenniskringleden een rol in het verbeteren van de kwaliteit van begeleiden van studenten door docenten.
Het doel van de serie bijeenkomsten is om van en met elkaar te leren over de rol van onderzoeksbegeleider. Vanuit onze verschillende achtergronden brengen we twee perspectieven op het coachproces bij elkaar:
• het methodische kwaliteitsperspectief op het ontwikkelen van onderzoekskennis en -vaardigheden;
• het meer muzische perspectief op de persoonlijke vorming van de onderzoeker.
Kwaliteitsperspectief
Vanuit het eerste perspectief zullen onder andere gebruik maken van het werk van wijlen Heinze Oost. In zijn boek “Een onderzoek begeleiden” (Oost, 2004) maakt hij onderscheid tussen drie grondthema’s: rolbeheersing (het spelen met de rol van begeleider, opleider en beoordelaar), repertoire (zorgen dat de stijl van begeleiden aansluit bij de onderzoeker), en efficiëntie (taakgericht en efficiënt inrichten van de begeleiding).
Muzisch perspectief
Vanuit het tweede perspectief besteden we aandacht aan de persoonlijke culturele ‘vorming’ bij onderzoek van belang. De hbo-docent die gaat onderzoeken gaat iets nieuws doen. Het is in de reguliere docentomgeving, in het vertrouwde beroepsbeeld, niet vanzelfsprekend om aan onderzoek te doen. De docent die gaat onderzoeken stapt in een ander perspectief. Hij verandert. Hij gaat iets maken. En zal zelf moeten bijdragen aan het scheppen van een klimaat voor dat onderzoek. Onderzoek beperkt zich daarmee niet alleen tot kennisontwikkeling maar is ook een voertuig om te professionaliseren en bij te dragen aan de cultuur van een organisatie. Naast methode en aanpak wordt er een beroep gedaan op de verbeelding, op vormen en vormgeving, op inspiratie en het verhaal.
