Blog
Actuele events en opmerkelijke bijdragen.
SaarAntanas Mockus
Interventies van een Meester
Op 18 november waren wij (Bureau FONK) getuige en deelnemer bij de Radio Kootwijk Live uitvoering met de titel Remote Control en het thema Interventie. Het citaat dat wij mee brachten kwam uit de film Bogota Change, over de interventies van Antanas Mockus in een door corruptie verrotte stad.
In dit fragment uit Bogota Change komen allerlei ingrepen aan de orde: het ontslag van 3200 politieagenten en de omscholing van 200 van hen tot mimespelers, een rechtzaak tegen corrupte politieleiding, het instellen van een avondklok en de persoonlijke controle door de burgemeester, de ontroering/compassie van de burgemeester als hij vertelt over zijn motieven om het geweld in de stad Bogota aan te pakken, getuigenissen van zijn naaste medewerkers over hun bijdragen aan Mockus' beleid en over de moeilijkheden die overwonnen moesten worden.
Wat heel is, kunnen we niet zien, het is
te groot, het past ons niet en niet
in onze hoofden
maar wat aan mootjes, haksel is, verkiezeld,
kruim, gepureerd, verstoven of ontbonden
al het verdeelde zit voorgoed in ons.
Molkwerummer kast
collectie Zuiderzee museum
Er word gesproken over een beeldcultuur. Alleen mensen die heel goed kunnen lezen en schrijven kunnen in de illussie verkeren dat we ons in zo'n cultuur bevinden. De westerse samenleving is doordrenkt van taal. Steeds jonger worden kinderen min of meer hardhandig in het talige regime ingewijd. Als een kind leert lezen en schrijven word de fase waarin het de wereld met zijn beeldende fantasie begrijpt afgesloten. Als je een nieuwe deur opent gaat er altijd ergens anders een deur op slot. Stel dat de kamer die steeds vroeger gesloten word, proviand voor een heel leven bevat?
Linda
Peter Handke: Speel het spel. Breng je werk in gevaar. Wees niet de hoofdpersoon. Zoek de confrontatie. Maar doe het onopzettelijk. Vermijd bijbedoelingen. Verzwijg niet. Wees week en sterk. Wees slim, steek je nek uit en veracht de overwinning. Kijk niet toe, bewijs niets, maar blijf met alle tegenwoordigheid van geest open voor tekens. Laat je ogen zien, laat de anderen erin kijken, zorg voor ruimte en beschouw ieder in zijn eigen perspectief. Beslis alleen met hartstocht. Misluk rustig. Neem vooral de tijd en bewandel zijpaden. Laat je afleiden. Neem om het zo te zeggen vakantie. Houdt je niet doof voor geen boom voor geen water. Trek jezelf terug in jezelf als je daar zin in hebt en gun je de zon. Vergeet de mensen in je naaste omgeving, verstevig je banden met onbekenden, buig je over bijzaken, wijk uit naar de verlatenheid, vermoord het noodslotdrama, veracht het ongeluk, analyseer het conflict. Neem je eigen kleur aan tot je in je gelijk staat en het ruisen van de bladeren zoet wordt. Loop stilzwijgend langs de dorpen. Ik volg je.
Speldefinitie?
De vraag naar het karakter, het wezen van spel is lastig te beantwoorden. Wat spel precies is, ontgaat ons vaak. We weten het wanneer we het doen. Zoals we ook precies weten wanneer iets geen spel is. Dat fascineert mij. Dat we deze grenzen tussen spel en werkelijkheid kunnen slechten. Dat deze werelden in elkaars verlengen liggen. Niet zonder elkaar kunnen.
In verschillende speltheorieën ben ik naast een opsommingen van de kenmerken zo zijdelings de opmerking tegen gekomen dat spel iets ongrijpbaars is. Misschien is bovenstaand citaat van Handke een bruikbare definitie voor de praktijk?
QuintaFilosofie met wolf en lam
Op zoek naar onderzoek in fictie
Ha, daar is Wolf. Lam ziet hem op de open plek in het bos. Maar wat doet Wolf toch? Hij zet een stapje naar links, een stapje naar voor, naar rechts, naar achter. Dan maakt hij een huppeltje. Lam komt dichterbij. Wolf doet het weer: links, voor, rechts, achter. Nu danst hij, na die stappen.
Lam loopt de open plek op.
'He, hallo Lam,' juicht de dansende Wolf.
'Is er iets?' vraagt Lam.
'Ja,'zegt Wolf. 'Ik dacht na'.
'Nee,'zegt Lam. 'Je dacht niet. Je deed iets. Iets geks'.
'Maar eerst dacht ik na. Over mijn verre, grote reis'.
'Verre reis? Welke reis? Waar ga je heen op reis?' De stem van Lam trilt een beetje als hij het vraagt. Daar kan hij niks aan doen, het gaat vanzelf.
'Als je op reis gaat,' zegt Wolf, 'kun je alle kanten op reizen. Hierheen'. Hij doet een stapje naar links. 'En hierheen'. Hij doet een stapje voorwaats. 'En hierheen.' stapje naar rechts. 'en hierheen'. Stap achteruit. 'Je kunt gaan waarheen je maar wilt. Overal kun je heen!' Wolf danst weer.
'Waarom dans je?"
'Omdat ik blij ben'.
'ik niet', zegt Lam treurig. 'Wanneer ga je weg voor die grote, verre reis?'
"Ja maar,' zegt Wolf, 'Ik ga niet.'
'Niet?' roept Lam.
'Nee. Want als ik in deze richting reis,'-Wolf doet een stap naar links- 'ga ik niet hierheen.' Hij stapt naar voren. 'En ik ga dan ook niet hierheen'. Hij stapt naar rechts. 'En hier ga ik ook niet heen.'Hij stapt naar achteren. 'Je kunt overal heen. Waarheen je maar wilt. Maar dat kan alleen maar zolang je NIET gaat.'
'Je gaat niet deze kant op'. Lam stapt naar links.
'Nee' zegt Wolf.
'Niet hierheen'. Lam stapt naar voren.
'Nee' zegt Wolf.
'Niet hierheen.' Lam stapt naar rechts.
'Nee' zegt Wolf.
'Niet hierheen'. Lam stapt naar achteren.
'Nee' zegt Wolf. 'Ik ga nergens heen. Wie op reis wil kan het beste thuisblijven. Alleen dan kun je nog alle kanten op'.
Lam danst. 'Wat fijn dat je blijft!'
Wolf danst met hem mee.
'Dan blijf je bij mij' zegt Lam.
In de verhalenbundel 'De wereld van Wolf en Lam' van Ben Kuipers (2001, Uitgeverij Leopold, Amsterdam) worden haast filosofische dialogen weergegeven. De korte verhaaltjes leveren enorm veel stof tot nadenken en napraten. Het verhaal 'Reis' dat ik hier heb uitgekozen is een voorbeeld van een mini-onderzoek: een vraag/probleem, een zoektocht naar een oplossing en een conclusie.
DaanPatronen die je doorgeeft
Onderzoek naar zich herhalende patronen in families
Patty Berglund doet onderzoek naar haar eigen leven door het schrijven van een therapeutisch dagboek, verwoest daarmee haar huwelijk en verliest de man waarvan ze houdt.
'Mam, ik maak het je altijd zo genakkelijk.(...) Ik gebruik geen drugs, ik haal nooit het soort ongein uit dat je van Joey bent gewend, ik zet je nooit in je hemd, ik maak geen ruzie, al die dingen heb ik nooit gedaan...'
'Dat weet ik! En daar ben ik ook heel dankbaar voor.'
'Oke maar zeur dan niet als ik mijn eigen leven wil leiden, met mijn eigen mensen, en als ik geen zin heb om voor jouw plezier alles overhoop te gooien. Je hebt er altijd de vruchten van geplukt dat ik mijn eigen boontjes dop, dus probeer me daar dan geen schuldgevoel over te bezorgen.' (...)
Jessica's starheid en onaangedaanheid leken Patty het verdiend...
Interventie! / Staatsbosbeheer
Het doorbreken van de gewone manier van doen
Vraagstelling
Hoe kan Radio Kootwijk (potentiële) klanten uitdagen om de unieke locatie ook op een bijzondere manier te gebruiken? Hoe kan de inspiratie van Radio Kootwijk zo sterk mogelijk worden ervaren in wat je doet? Hoe kunnen we deze visie zo concreet mogelijk inhoud geven aan klanten? Zodat het huren van Radio Kootwijk leidt tot het maken van verrassende programma's.
Voorbereiding
Het sleutelwoord in de sessie is interventie. Naar Radio Kootwijk gaan heeft iets van een interventie. Het haalt je uit je dagelijkse patroon. Dan volgt de confrontatie met het gebouw. Het is geen kerk, geen concertzaal en geen vergaderlocatie. Het doorbreekt de gewone manier van werken. Een interventie. De voorbereiding op de sessie draait om dat begrip ‘interventie’.
Voorbereiding: wat is voor jou een sprekend voorbeeld van een interventie? Denk aan het domein van de kunst en de cultuur: is er een tekst, een schilderij, een beeld of misschien wel een liedje dat de gewone gang van zaken (voor jou...